لزوم بسترسازی سیاست ارز تکنرخی
به گزارش «راهبرد معاصر»؛ رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار با تشریح آثار حرکت به سمت اجرای سیاست ارز تک نرخی گفت: حرکت به سمت اجرای سیاست ارز تکنرخی آثاری فراتر از بازار سرمایه دارد و کل اقتصاد را در میانمدت سامان میدهد، بنابراین بازار سرمایه از این موضوع منتفع خواهد شد.
وی با تشریح آثار این موضوع بر شرکتهای فعال در بازار سرمایه افزود: شرکتها و بنگاههای تولیدی، بهویژه شرکتهای صادراتمحور، بهره خاص خود را از اجرای سیاست ارز تک نرخی و فرصت ایجاد شده از عرضه ارز در تالار دوم مرکز مبادله ارزی خواهند برد.
لازمه اجرای هر سیاستی به ویژه در اقتصاد پرتنش و زیر تحریم ایران توجه به پیش زمینه هاست
وحید ارشدی، استاد اقتصاد دانشگاه فردوسی مشهد درباره سیاست اتخاذ شده در وزارت امور اقتصادی و دارایی برای اجرای طرح حذف ارز ترجیجی و حرکت به سمت تک نرخی شدن ارز به «راهبرد معاصر» گفت: امروز بسیاری از کنشگران اجتماعی، کارشناسان اقتصادی و مردم این پرسش را مطرح می کنند آیا زمان در نظر گرفته شده برای حذف ارز ترجیحی مناسب بود؟
وی افزود: با توجه به افزایش نرخ ارز و التهابات به وجود آمده میان بازاریان، کسبه و مردم قابل پیش بینی بود چنین رویکردی اتخاذ شود. بنابراین وزارت امور اقتصادی و دارایی نمی تواند ادعا کند بدون درک و فهم از شرایط موجود اقتصاد کشور چنین سیاستی را تدبیر و اتخاذ کرده است.
استاد اقتصاد دانشگاه فردوسی مشهد عنوان کرد: کارشناسان معتقدند، در شرایط بی ثباتی نرخ ارز و اینکه وزارت امور اقتصادی و دارایی ابزاری برای کنترل نرخ ارز نداشت، اجرای سیاست ارز ترجیحی کاملاً اشتباه بود یا به تعبیر دیگر زمان درستی برای این موضوع در نظر گرفته نشد.
ارشدی گفت: نکته حائز اهمیتی که متأسفانه در اعمال و اجرای سیاست ها به ویژه در بخش اقتصادی به آن توجهی نمی شود، آنکه لازمه اجرای هر سیاستی به ویژه در اقتصاد پرتنش و زیر تحریم ایران توجه به پیش زمینه هاست. دولتمردان پیش از ابلاغ و اجرای سیاست ها باید بسترها را کاملاً آماده، از ماه ها قبل در آن زمینه با مردم صحبت کرده باشند تا جامعه آماده پذیرش آن سیاست باشد.
کارشناس مسائل اقتصادی تأکید کرد: باید برای اجرای سیاست ها بسترسازی و زمینه سازی های لازم انجام شود تا شاهد موفقیت بسیاری از سیاست های اقتصادی باشیم و بتوان اهداف و دورنمای خوبی ترسیم کرد.
عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد با تأیید و حمایت از اظهارات رئیس جمهور در زمینه پیامدهای بازنگشتن ارز حاصل از صادرات گفت: رویکرد دولت در زمینه حمایت از مصرف کننده نهایی درست است، اما باید زیرساخت های لازم فراهم شود؛ وقتی این گونه نشود، ناگهان قیمت ها افزایش می یابد و اقلام اساسی مردم گران یا نایاب می شوند.
کارشناس مسائل اقتصادی تأکید کرد: با اینکه پیش فرض دستاوردهای مثبت تک نرخی شدن ارز درست است، اما آیا در اقتصاد تحریمی و پر چالش ایران می تواند کارکردی مطابق کشورهایی که مورد تحریم نیستند و مشکلات ندارند، عمل کند؟ در اقتصاد زیر تحریم با فراهم نشدن زیرساخت ها و بدون مقدمه سازی حرکت به سمت تک نرخی کردن ارز می تواند چالش زا باشد.
ارشدی گفت: به دلیل افزایش تحریم ها و اینکه در ایران بازارهای غیر رسمی ارز وجود دارد و متأسفانه افسار ارز رها شده است، بعید به نظر می آید بازار آمادگی لازم و کامل برای تک نرخی شدن ارز داشته باشد. به لحاظ نظری اصل قضیه یعنی تک نرخی شدن ارز درست و به مثابه از بین رفتن توزیع رانت و سایر مفاسد ارزی و اقتصادی است، اما به لحاظ عملی با توجه به شرایط کنونی اقتصاد ایران احتمال شکست آن متصور است، کما اینکه دوره های قبل نیز این اتفاق رخ داد.
رویکرد دولت در زمینه حمایت از مصرف کننده نهایی درست است، اما باید زیرساخت های لازم فراهم شود
وی توضیح داد: بعد از حذف ارز 4 هزار و 200 تومانی این ارز با رقم 28 هزار و 500 تومان مصوب شد، برای اینکه دولت بتواند نرخ ارز را مدیریت کند و برای حرکت به سمت تک نرخی کردن ارز مجبور شد روی آن قیمت تثبیت کند، اما چون بازار غیر رسمی دیگری وجود دارد که این رفتارها را می سازد، دوباره به دلیل نگرانی بالا رفتن نرخ کالاهای اساسی که معیشت مردم را از بین می برد، مجبور شد به سمت نرخ های بالاتر برود و این بار نیز همان چرخه قدیمی تکرار شد؛ یعنی دولت مجبور می شود برخی کالاها را مستثنی یا دوباره قیمت گذاری کند تا افسار از دست دولت خارج نشود و نرخ ارز در بازار غیر رسمی افزایش نیابد.
ارشدی درباره اعطای کالابرگ الکترونیکی و یارانه نیز گفت: واقعیت اینکه دولت تا ابد نمی تواند به مردم یارانه و کالابرگ الکترونیکی بدهد، اما در صورتی که بازار غیر رسمی ارز نداشته باشیم و بازار ارز قابل مدیریت باشد، می توان ارز را تک نرخی کرد. در این صورت دولت عملاً تعیین کننده نرخ ارز می شود، زیرا عمده ارز دست خودش است و شرکت های خصولتی تحت نظارت و مدیریت دولت قرار دارند.
وی تصریح کرد: اگر دولت با مدیریت درست بتواند روی یک نرخ ارز لنگر بیندازد و نوسانات نرخ ارز را مدیریت کند، یعنی همان حوالی به قیمت ارز ثبات بدهد بخش قابل توجهی از چالش های امروز حل می شود، اما متأسفانه سال هاست بازار غیر رسمی به بازارها جهت می دهد که اشکال بسیار جدی است.